ลักษณะของสูตรอาหารที่ดี


ลักษณะของสูตรอาหารที่ดี
ในการเลี้ยงปศุสัตว์นั้น ปัจจัยที่สุคัญอย่างมากก็คือ อาหารของสัตว์ และอาหารของสัตว์ที่เราเลี้ยงนั้นควรจะเป็นอย่างไร วันนี้เรามารู้จัก สูตรอาหารที่ดีกันครับ 

สำหรับสูตรอาหารสัตว์นั้น ควรพิจารณาให้ได้สูตรอาหารที่มีลักษณะที่ดี ดังนี้
1. ปริมาณสารอาหาร
สูตรอาหารที่ดี ควรมีสารอาหารครบทุกชนิด ทั้งโปรตีน วิตามิน เกลือแร่ และสารอาหารอื่นๆ   และเพียงพอต่อความต้องการของสัตว์ ตามระยะการเจริญเติบโต ขนาดร่างกาย ชนิดของสัตว์หรือชนิดของผลผลิต

2. ความสมดุลของสารอาหาร 
มีความสมดุลของสารอาหารในอาหารสัตว์ ได้แก่ สัดส่วนของพลังงานต่อโปรตีน สัดส่วนของแร่ธาตุ เช่น แคลเซียมต่อฟอสฟอรัส หรือความสมดุลของกรดอะมิโน เป็นต้น
3. ความน่ากิน
สูตรอาหารนั้นควรมีความน่ากิน สัตว์มีความชอบกินและกินได้มากตามความต้องการ กินง่าย ไม่ควรเหลือ กินไมหมด เพราะจะทำให้สูญเสียโดยเปล่าประโยชน์
4. การใช้ประโยชน์ได้
อาหารนั้นเมื่อสัตว์กินเข้าไปสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที่ ไม่สูญเปล่า
5. ปราศจากสารพิษ
อาหารบางอย่างที่ให้สัตว์กินนั้น อาจจะมีบางส่วนที่เป็นพิษ เช่นลำต้นของพืช ใบ เป็นต้น
ดังนั้นการพิจารณาใช้สูตรอาหารใด ควรทราบด้วยว่าส่วนประกอบของสูตรอาหารนั้น มีส่วนใดที่เป็นพืชบ้าง หรือถ้ามีสารพิษก็ควรอยู่ในระดับที่ไม่มีผลกระทบต่อการผลผลิต หรือส่งผลกระทบกับสัตว์ 

ตัวอย่างส่วนประกอบของสารอาหารที่มีสารพิษ
* ต้นและใบกล้วย  แทนนิน
* ใบมันสำปะหลัง และเปลือกมันสำปะหลัง กรดไฮโดรไซยานิก (17.5 มก/100 กรัมในใบ)
กากละหุ่ง กรดไรซิโนเลอิก(ricinoleic acid) 0.2%
* เปลือกโกโก้  ทริโอโบรมีน (triobromine)
* เปลือกกาแฟ คาเฟอีนและแทนนิน (2.8 % ของวัตถุแห้ง)
* กากฝ้าย กอสสิบปอล (0.05-0.20%)
* กากนุ่น กรดไซคลอพอพินอยด์
* เมล็ดสะเดา  แทนนิน
* กากเมล็ดยางพารา  กรดไฮโดรไซยานิก (17.5 มก/ 100 กรัมในใบ)
* ผักตบชวา กรดออกซาลิก (2.4% ของวัตถุแห้ง)

สารแทนนิน ในต้นและใบกล้วย

ที่มา (ดัดแปลงจาก Devendra, 1988, p. 13)

6.ผลที่มีต่อคุณภาพ
ผลผลิตที่ได้จากการใช้อาหารไม่ควรมีผลเสีย เช่น มีกลิ่นจากการใช้วัตถุดิบหรือกระทบต่อการให้ผลผลิตและมีคุณภาพซากที่ดีตรงตามความต้องการของตลาด
7. ราคา
เป็นสูตรอาหารที่ราคาประหยัด เพื่อให้มีกำไรสุทธิในการผลิตสัตว์สูง